hoàng lê nhất thống chí hồi 14

Bách khoa toàn thư cởi Wikipedia

Hoàng Lê nhất thống chí
皇黎一統志

Ấn phiên bản năm 2017 của NXB Trẻ

Bạn đang xem: hoàng lê nhất thống chí hồi 14

Thông tin tưởng sách
Tác giảNgô gia văn phái
Xem chi tiết
Quốc giaĐại Nam quốc
Ngày vạc hành1804
Liên kếtHoàng Lê nhất thống chí bên trên Wikisource

Hoàng Lê nhất thống chí (chữ Hán: 皇黎一統志), hoặc An Nam nhất thống chí (chữ Hán: 安南一統志), hoặc Lê quý nước ngoài sử (chữ Hán: 黎季外史) là cuốn đái thuyết văn xuôi viết lách bằng văn bản Hán, trực thuộc cỗ Ngô gia văn phái tùng thư của những người sáng tác nằm trong dòng tộc Ngô Thì ở buôn bản Tả Thanh Oai, thị xã Thanh Oai, thủ đô.

Tác giả[sửa | sửa mã nguồn]

Đây là 1 cuốn đái thuyết lịch sử hào hùng viết lách theo đòi lối chương hồi, biên chép về sự việc thống nhất vương vãi triều ngôi nhà Lê vô thời gian Tây Sơn khử Trịnh trả lại Bắc Hà cho tới Vua Lê cho tới Lúc Nguyễn Ánh vượt qua Tây Sơn, thống nhất toàn quốc. Đây là kiệt tác viết lách theo đòi thể chí - một lối văn biên chép sự vật, vụ việc, vì thế một vài người sáng tác tiếp tục nhau viết lách, trong mỗi thời gian không giống nhau. Được sáng sủa tác trong vòng thời hạn lâu năm từ lúc cuối Triều Lê sang trọng đầu Triều Nguyễn (cuối thế kỉ XVIII, đầu thế kỉ XIX). Toàn cỗ kiệt tác bao gồm sở hữu 17 hồi.

Bảy hồi trước tiên là phần chính biên vì thế Ngô Thì Chí viết lách, chục hồi tiếp sau là phần tục biên, vô ê sở hữu 7 hồi được cho rằng Ngô Thì Du viết lách, còn 3 hồi sau cùng viết lách sở hữu đặc điểm lẹo vá, lại sở hữu cả những vụ việc thời Tự Đức, tương truyền vì thế Ngô Thì Thuyết (có người gọi là Thiến), còn những ngôi nhà phân tích cho rằng rất có thể của một người sáng tác vô danh khác[1].

Văn bản[sửa | sửa mã nguồn]

Hiện ni phiên bản gốc chữ Hán không thể, và cũng không được xung khắc in. Người tao thuế tầm được toàn bộ 12 dị phiên bản Hoàng Lê nhất thống chí bằng văn bản Hán đều ở dạng viết lách tay:[2]

  • sáu phiên bản của Thư viện Viện Nghiên cứu vớt Hán Nôm, đem những ký hiệu
  • A. 22/1- 2 (tiêu đề Hoàng Lê nhất thống chí. Học Tống Công trứ, Trưng Phủ Công tục);
  • A. 883 (in hình họa trong giấy tây, title Lê quý nước ngoài sử. Sơn Nam Thành Oanh thị xã Tả Thanh Oai Thiêm thư Ngô Thì Thuyến biên soạn, Long phi Kỷ Hợi niên (1899) hạ lục nguyệt thập ngũ nhật. Hàn lâm viện Thị độc sung Bắc kỳ Thống sứ phủ thực sự đệ ngũ hạng Lục sự Nguyễn Hữu Thường phụng lục);
  • Vhv. 1542/1-2(tiêu đề An Nam nhất thống chí, phiên bản này nằm trong loại với phiên bản vì thế Nguyễn Hữu Thường chép); Vhv. 1296 (tiêu đề Hoàng Lê nhất thống chí); Vhv. 1534/- 2 (tiêu đề Hoàng Lê nhất thống chí, sở hữu vệt ấn của Hoàng Xuân Hãn);
  • Vhv. 1534/b (tiêu đề Hoàng Lê nhất thống chí. Chỉ sở hữu 8 hồi đầu, hồi loại 8 đang được chép dở), một phiên bản của Thư viện Quốc gia thủ đô (tiêu đề An Nam nhất thống chí, chỉ mất 7 hồi đầu);
  • bốn phiên bản của Thư viện Thương Hội châu Á Paris, đem những ký hiệu
  • HM. 2224(7) (tiêu đề An nam giới nhất thống chí, chép kể từ sách Ngô gia văn phái. Tập 7. Quyển 19-20, phần Học Tống Công di thảo);
  • HM. 2134 (tiêu đề Hoàng Lê nhất thống chí Học Tống Công trứ, Trương Phủ Công tục: phiên bản này chép kể từ phiên bản A.22 của Viện Nghiên cứu vớt Hán Nôm);
  • Ms. b.21 (tiêu đề Hoàng Lê nhất thống chí Gia Long tam niên Giáp Tý (1804) quý nhộn nhịp sóc, Lê Cảnh Hưng Quý Mùi khoa Tiến sĩ Tả Thanh Oai nhân Ngô Thì Nhậm chỉnh sửa (tiêu đề An Nam nhất thống chí, Thiêm thư binh chương Học Tốn Công di thảo; đó là sách của Fonds Demiéville).

Nội dung[sửa | sửa mã nguồn]

Tác phẩm được viết lách bên dưới dạng chương hồi, bao gồm 17 hồi[3]. Tác phẩm đa phần phản ánh cuộc giành chấp quyền lực tối cao trong số những tập đoàn lớn phong con kiến thời Lê mạt và trào lưu Tây Sơn.

Tác phẩm mô tả khoảng chừng rộng lớn 30 năm vào cuối thế kỷ 18, kể từ Lúc Trịnh Sâm đăng vương chúa (1767) đến thời điểm Nguyễn Ánh đăng vương vua (1802). Đây đó là tiến trình thật nhiều dịch chuyển vô lịch sử hào hùng nước Việt Nam, cả cơ cấu tổ chức xã hội phong con kiến với mọi hình dáng ý thức, tư tưởng, đạo đức nghề nghiệp... hầu hết bị hòn đảo lộn và lúc lắc trả tận gốc[1].

Các hero chính[sửa | sửa mã nguồn]

Giá trị[sửa | sửa mã nguồn]

Hoàng Lê nhất thống chí là kiệt tác văn xuôi trước tiên sở hữu quy tế bào rộng lớn của một cỗ sử ganh đua. Tác phẩm có mức giá trị cả về mặt mày văn học tập và sử học[4].

Sử học[sửa | sửa mã nguồn]

Đây là kiệt tác văn học tập sở hữu một vài tình tiết hư đốn cấu, song người sáng tác là kẻ đương thời nên vẫn tế bào mô tả khá sống động về những dịch chuyển vô xã hội phong con kiến vào cuối thế kỷ 18. Những hero nằm trong giai tầng bên trên của xã hội phong con kiến không thể là những thần tượng linh nghiệm, cao quý nhưng mà là hiện lên của sự việc suy bại. Trong triều đình, vua ko rời khỏi vua, phủ liêu, chúa ko rời khỏi chúa. Vua Cảnh Hưng cam Chịu sinh sống bạc nhược, Trịnh Tông trở nên con cái rối của đám kiêu binh; Lê Chiêu Thống bị dân chúng ghét bỏ vì thế chào bán nước và chui luồn trước tướng tá Tôn Sĩ Nghị ngôi nhà Thanh; hình hình họa giám quốc Lê Duy Cận được tế bào mô tả là "bị thịt vào trong túi da"[5].

Xem thêm: thủy phân hoàn toàn 1 mol chất béo thu được

Ngoài triều, quan liêu lại, tướng tá tá nhiều người lật mặt vô lương, không thể lưu giữ đạo vua tôi. Mai Doãn Khuê vừa phải bày tiếp cho tới kiêu binh hoàn thành lại cút cáo giác, Nguyễn Cảnh Thước công khai minh bạch đòi hỏi chi phí mãi lộ và lột áo bào của vua Chiêu Thống bên trên lối chạy trốn.

Hoàng Lê nhất thống chí còn phản ánh phần nào là cuộc sống đời thường của dân chúng thời Lê mạt: cuộc sống đời thường không tồn tại trật tự động, ko tin cậy, ko hòa bình trước nàn binh hỏa và nàn đói[6].

Một phần rộng lớn nội dung kiệt tác phản ánh khá đậm đường nét về ngôi nhà Tây Sơn. Dù đứng bên trên lập ngôi trường cỗ vũ ngôi nhà Hậu Lê trái lập, những người sáng tác để nhiều sự sang chảnh so với lực lượng Tây Sơn nhưng mà tiêu biểu vượt trội là Nguyễn Huệ. Ông được tế bào mô tả là 1 "anh hùng hào kiệt", "dũng mãnh và tài năng cố quân"[7]. Trận Ngọc Hồi-Đống Đa tấn công xua quân Thanh cũng khá được kiệt tác phản ánh khá cụ thể.

Văn học[sửa | sửa mã nguồn]

Hoàng Lê nhất thống chí là kiệt tác tự động sự lịch sử hào hùng. Trên thực tiễn, kiệt tác ko không thay đổi ganh đua pháp cổ xưa của phân mục như tế bào mô tả nước ngoài hình hero theo đòi lối đại diện, ước lệ, nhưng mà sở hữu những Điểm lưu ý được những ngôi nhà phân tích Reviews là đậm sắc thái của Việt Nam[7].

Ngôn ngữ vô kiệt tác là ngữ điệu động, đem phong thái lối rằng dân gian trá nhiều hình tượng, nhiều khi sở hữu phô trương, phóng đại vui nhộn, không xẩy ra bó buộc theo đòi khuôn của Hán học tập, chính vì vậy nội dung sở hữu mức độ thú vị đặc biệt quan trọng. Các ngôi nhà phân tích Reviews rất rất cao độ quý hiếm thẩm mỹ của đoạn hội thoại thân thích Nguyễn Hữu Chỉnh và người em rể[7].

Thành công lớn số 1 của đái thuyết này là xây đắp được những hero nổi bật đa dạng mẫu mã, vừa phải bao quát vừa phải thâm thúy. Nhân vật lịch sử hào hùng sở hữu cuộc sống tâm tư phức tạp và số phận ví dụ vô tổng hòa những quan hệ xã hội[7].

Xem thêm: unit 9 a first aid course

Dịch thuật[sửa | sửa mã nguồn]

Sách đã và đang được dịch và xuất phiên bản rất nhiều lần. Theo trình tự động thời hạn có: phiên bản dịch của Cát Thành 1912, Ngô Tất Tố 1942 (tái phiên bản 1958), phiên bản dịch của Nguyễn Đăng Tấn - Nguyễn Công Liên xuất phiên bản năm 1950 bên dưới title Hậu Lê thống chí, phiên bản dịch của Nguyễn Đức Vân và Kiều Thu Hoạch xuất phiên bản năm 1964, tái mét phiên bản vô năm 1970; 1984; 1987 và được ngôi nhà xuất phiên bản giáo dục và đào tạo xuất phiên bản tuy nhiên ở thể tinh lọc người sử dụng vô ngôi nhà ngôi trường. Tuy nhiên, những phiên bản dịch bên trên đều ko trung thành với chủ với vẹn toàn tác, nếu như không kể tới phiên bản dịch của group Nguyễn Đức Vân và Kiều Thu Hoạch[4][8].

Bản dịch của Ngô Tất Tố sở hữu lời nói văn trôi chảy được rất nhiều người hương thụ, tuy nhiên đơn giản phiên bản dịch bay, một vài câu hoặc đoạn bị vứt hẳn ko dịch. Ngoài việc tăng hạn chế, sửa chữa thay thế văn kể từ, dịch fake còn bố cục tổng quan lại kiệt tác, phân tách kể từ 17 hồi trở nên 21 chương, thực hiện cho tới kiệt tác giống như một phiên bản phóng tác[4].                            

Nhóm Nguyễn Đức Vân và Kiều Thu Hoạch vẫn dịch lại kiệt tác trong mỗi năm 1960 bên trên lòng tin trung thành với chủ với vẹn toàn tác. Bản dịch Hoàng Lê nhất thống chí được xuất phiên bản năm 1964, tiếp sau đó tái mét phiên bản đợt hai năm 1970, đợt 3 năm 1984 và đợt 4 năm 1987. Hiện bên trên phiên bản dịch này cũng chính là phiên bản dịch cho tới văn phiên bản nằm trong thương hiệu in vô sách giáo khoa Ngữ Văn 9 của công tác dạy dỗ trung học tập hạ tầng hiện nay hành.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Ngô gia văn phái

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Ngô gia văn phái (1987), Hoàng Lê nhất thống chí, Nhà xuất phiên bản Văn học tập. Kiều Thu Hoạch, Nguyễn Đức Vân dịch; Kiều Thu Hoạch trình làng.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a b Kiều Thu Hoạch, sách vẫn dẫn, tr 5
  2. ^ Trần Nghĩa, Hoàng Lê nhất thống chí, Nhà xuất phiên bản Văn học tập, 2006, trang 5-6
  3. ^ theo phiên bản dịch của Kiều Thu Hoạch và Nguyễn Đức Vân năm 1964
  4. ^ a b c Kiều Thu Hoạch, sách vẫn dẫn, tr 9
  5. ^ Kiều Thu Hoạch, sách vẫn dẫn, tr 6
  6. ^ Kiều Thu Hoạch, sách vẫn dẫn, tr 7
  7. ^ a b c d Kiều Thu Hoạch, sách vẫn dẫn, tr 8
  8. ^ Trần Nghĩa, Hoàng Lê nhất thống chí, Nhà xuất phiên bản Văn học tập, 2006, Giới thiệu văn phiên bản, trang 6

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]